Dijitalde okuru kim yönlendiriyor?

Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) Türkiye’nin hazırladığı Dijital Medya Raporu yayımlandı. Rapora göre, bağımsız medyayı baskılayan Google, okurların yüzde 90,6’sını iktidar medyasına yönlendiriyor.

Dijitalde okuru kim yönlendiriyor?
banner686

Viyana merkezli Uluslararası Basın Enstitüsü’nün (IPI) yeni Dijital Medya Raporu yayımlandı. IPI Türkiye Ulusal Komitesi Başkan Yardımcısı Emre Kızılkaya ve gazeteci Burak Ütücü’nün hazırladığı “Yeni Ana Akım Yükseliyor (Ve Desteğe İhtiyacı Var)” başlıklı raporda, Türkiye’de bağımsız yayıncıların ve iktidara yakın kuruluşların dijital medyadaki etkisi ayrıntılı olarak incelendi. 68 sayfalık rapor, Türkiye’den 16 bin 104 internet kullanıcısının yer aldığı bir panele, haber konulu aramalardan toplanan 84 bin 430 satırlık Google verisine, sosyal medya platformlarında kaydedilen milyonlarca etkileşime

Türkiye’de bağımsız medyanın kapasitesine ve ihtiyaçlarına dair bugüne dek yapılmış en kapsamlı araştırmayı sunan raporda yer alan sonuçlar özetle şöyle:

En yüksek arama hacmine sahip olan haberlerle ilgili aramalarda Google, kullanıcıların yüzde 90,6’sını üç adet iktidar yanlısı haber kuruluşuna yönlendiriyor. Bu kuruluşlar Hürriyet, Sabah ve Milliyet.
Google Haberler ise iktidar medyasına yüzde 73,8, bağımsız medyaya ise yüzde 26,2 oranında yer veriyor. Yani Google; bağımsız medyaya, iktidar medyasına kıyasla çok daha az dijital trafik ve reklam geliri sağlıyor.
Google, aynı zamanda, iktidar medyasının, demokratik toplumu hedefleyen nefret söylemi ve dezenformasyon içeriklerinin sesini artırmayı sürdürüyor. Şirket ABD’de, Türkiye’ye kıyasla kullanıcılara haber kaynakları konusunda çok daha geniş ve güvenilir bir menü sunuyor.

'YOUTUBE ALGORİTMASI DA İKTİDAR MEDYASINA AVANTAJ SAĞLIYOR'


Rapora göre:

Google’a ait YouTube’un öneri algoritması da, bağımsız medyanın haber videolarını izleyenleri iktidar medyasının kanallarına yönlendiriyor.
Buna karşın iktidar medyasının izleyicileri YouTube tarafından bir 'yankı odasında' tutuluyor, onlara bağımsız medyanın videoları önerilmiyor.
Raporda görüşlerine yer verilen bağımsız medya yöneticileri, Google’ın tık avcılığını teşvik ettiğini, büyük medya kuruluşlarının ihlallerini görmezden geldiğini söylüyor.
Facebook'un "sahtekârları ve trolleri" kayırmasını ve Twitter’ın ise Türkçe haber yayıncılarına içeriklerini yeterince gelirleştirme imkânı vermemesini eleştirenler de var.

İKTİDAR MEDYASI YERİNDE SAYIYOR, BAĞIMSIZ MEDYA YÜKSELİŞTE

Rapora göre, bağımsız yayıncıların sosyal medyadaki etkileşimi, iktidar medyasına kıyasla daha yüksek olmasına rağmen, Google algoritmaları bağımsız medyayı baskılayıp iktidar medyasına görünürlük ve dijital gelir avantajı sağlıyor.

Raporda şu bulgular yer alıyor:

Türkiye’de bağımsız medyanın dijital erişimi (33,5 milyon aylık kullanıcı), iktidar yanlısı medyanınki (47,8 milyon kullanıcı) ile kıyaslanabilir bir hacme ulaştı.
İktidar yanlısı medyanın erişimi son dönemde yerinde sayarken bağımsız yayıncılar erişimlerini hızla artırmayı sürdürüyor.
Bağımsız yayıncıların sosyal medyadaki etkileşimi, iktidar medyasına kıyasla yüzde 16,5 daha yüksek. Örneğin bağımsız yayıncıların haberleri, Facebook’ta, iktidar medyasına kıyasla 5 kat daha fazla etkileşim alıyor.
Bağımsız medyanın Facebook sayfalarının takipçi sayısı bu süreçte yaklaşık yüzde 10 büyürken, iktidar medyası yüzde 0,61 küçüldü.
Hürriyet ise bir yılda 85 bini aşkın takipçi kaybederek Facebook’ta en hızlı küçülen yayın oldu (yüzde 2.7).

EN POPÜLER PAYLAŞIM, CUMHURİYET'İN TWEET'İ OLDU

Raporda incelenen üç gruptaki medya kuruşlarının Ocak-Kasım 2020 döneminde Facebook, Twitter ve Instagram’da en az 10.000 etkileşim alan 61 içerik paylaştığı saptandı.  Rapora göre en popüler paylaşım, toplam 119.053 etkileşim alan gazetemiz Cumhuriyet'in  tweet’i oldu. Bu haber, oyuncu Şevket Çoruh’un, Sabah yazarı Mevlüt Tezel’in “Özel tiyatroların hiç mi birikmiş parası yok kenarda” ifadesine verdiği cevaptan ibaretti. Kendisi de koronavirüs salgını nedeniyle perde açamayan bir özel tiyatronun sahibi olan Çoruh, habere konu olan iğneleyici tweet’inde, “Hiç mi kenara para koymadınız ülke altın çağını yaşarken, halka IBAN gönderiyorsunuz” demişti.

'ARAMA MOTORLARININ OLUMSUZ ETKİLERİ İZLENMELİ'

Raporun sonuç bölümünde ise şu öneriler yer aldı:

Türkiye’de nitelikli gazeteciliğe kendisini adayan medya kuruluşları, birlik olmalı.
Paydaşlar, nitelikli gazeteciliğin yeşereceği bütün bir ekosistemi uzun vadede desteklemeli.
Bağımsız medya kuruluşlarının, en çok ihtiyaç duydukları gazetecilik ürünü geliştirme ve iş operasyonları gibi alanlarda insan kaynaklarına ve hizmetlere makul maliyetlerle erişmesinin yolu açılmalı
Arama motorlarının ve sosyal ağların Türkiye’deki bağımsız medya üzerindeki olumsuz etkileri izlenmeli ve bu konuda etkili çözümler üretilmeli. Özellikle de algoritmaları yoluyla platformların, haber kuruluşlarına şeffaflık içinde ve adilce muamele etmesi, haber içeriklerinin dağıtımını etkileyen kararlarını kamu yararını önceliklendirerek alması sağlanmalı.
Rapor bugün TSİ 15.00’te, IPI Direktör Yardımcısı Scott Griffen’ın moderatörlüğündeki bir çevrimiçi basın toplantısında, Kızılkaya ile Ütücü tarafından Türkiye ve dünya kamuoyuna sunulacak.

Güncelleme Tarihi: 04 Mart 2021, 15:11
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER