Ticaret Bakanlığı’nın 10 ilde marketlere yönelik denetim gerçekleştirdiğine dair basına yansıyan bilgiler üzerine soru önergesi veren Gürer, hem denetimlerin kapsamını hem de sonuçlarını sorguladı. Gürer, Bakanlık yanıtını değerlendirerek, denetimlere rağmen piyasadaki sorunların sürdüğünü vurguladı.
“BAYRAM ÖNCESİ FİYATLAR NEDEN ARTIYOR?”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, önergesinde bayramlar öncesinde artan talep nedeniyle temel gıda ve ihtiyaç ürünlerinde fiyat artışlarının kamuoyunda sıkça tartışıldığını belirterek, Ticaret Bakanlığı’nın gerçekleştirdiği denetimlerin kapsamına ilişkin ayrıntılı bilgi talep etti.
GÜRER’İN SORULARI
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, denetimlerin etkinliğini ortaya koymak amacıyla şu soruları yöneltti:
“2026 yılında yapılan denetimler kapsamında toplam kaç market, zincir mağaza ve satış noktası denetlenmiştir?
Denetimler sırasında etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında farklılık tespit edilen işletme sayısı kaçtır?
Bu kapsamda kaç işletmeye idari para cezası uygulanmış ve uygulanan toplam ceza tutarı ne kadar olmuştur?
Denetimlerde en fazla fiyat farkı tespit edilen ürün grupları hangileridir?
Denetimlerde etiket fiyatının kısa süre içinde birden fazla kez değiştirildiği tespit edilmiş midir? Edilmiş ise bu durum kaç işletmede görülmüştür?
Hal Kayıt Sistemi üzerinden yapılan incelemelerde meyve ve sebzelerin menşe ve geliş fiyatı ile satış fiyatı arasında aşırı fark bulunduğu tespit edilen işletme sayısı kaçtır?
2026 yılında gerçekleştirilen market denetimlerinde kesilen toplam idari para cezası tutarı ne kadardır?
Bakanlığınızca 2025 yılında kesilen para cezaları ne kadarı tahsil edilmiştir?”
TÜKETİCİ SOFRADA DEĞİL, ETİKETTE KAYBEDİYOR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “2026 yılı denetim verileri, serbest piyasa düzeninin "etiket" oyunlarıyla nasıl suistimal edildiğini gözler önüne seriyor. Ticaret Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen kapsamlı incelemelerde, denetlenen 86.488 işletmenin tam 18.656’sında mevzuata aykırılık tespit edildi. Bu tablo, piyasadaki denetlenen her 5 işletmeden birinin tüketicinin cebine göz diktiğini ya da yasal yükümlülüklerini hiçe saydığını kanıtlıyor. Özellikle raf ile kasa arasındaki fiyat farkları, "olağan akış içindeki bir aksaklık" olarak geçiştirilemeyecek kadar sistematik bir sorun haline gelmiş durumda,” dedi.
MARKETLER "FİYAT KARMAŞASININ" MERKEZİ OLDU
Denetim sonuçlarındaki en vahim tablonun ise marketlerde yaşandığını belirten Ömer Fethi Gürer, “Toplam ceza miktarının yaklaşık %78’inin (196,3 milyon TL) sadece marketlere kesilmiş olması, temel gıda ve ihtiyaç maddelerine ulaşmaya çalışan vatandaşın nasıl bir manipülasyonla karşı karşıya kaldığını özetliyor.” Dedi.
BAKANLIKTAN GELEN YANIT
Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından verilen bilgilere göre, 1 Ocak 2026 ile 7 Nisan 2026 tarihleri arasında 15 binin üzerinde işletme ve 152 binin üzerinde ürün denetlendi. Aynı dönemde sadece marketlere yönelik fahiş fiyat artışı nedeniyle yaklaşık 50 milyon TL idari para cezası uygulandı. Hal Kayıt Sistemi verilerine göre ise meyve ve sebze fiyatlarında 243 işletmede aykırılık tespit edildi.
Ayrıca, 2026 yılında 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un “Fiyat etiketi” başlıklı 54’üncü maddesi ve Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamında 49 bin 160 market denetlendi. Toplamda ise 86 bin 488 işletme incelendi ve 18 bin 656 işletmede fiyat etiketi mevzuatına aykırılık tespit edildi.
Bu kapsamda aykırılık tespit edilen işletmelere toplam 249 milyon 670 bin 927 TL idari para cezası uygulanırken, bunun 196 milyon 367 bin 704 TL’lik kısmı market denetimlerinden kaynaklandı.
Bakanlık bununla birlikte ticari hayatın olağan akışı içinde etiket-kasa fiyat farklılığı gibi aksaklıkların ortaya çıkabileceği, bu tür durumların tespit edilmesi halinde idari yaptırımların uygulandığını ifade etti.
“SORULARIN TAMAMI YANIT BULMADI”
CHP’li Ömer Fethi Gürer, verilen yanıtı eleştirerek, sorularının önemli bir kısmına doğrudan yanıt verilmediğini belirtti. Özellikle hangi ürün gruplarında daha fazla ihlal yapıldığı, etiket değişim sıklığı ve 2025 yılı cezalarının tahsilat oranına ilişkin net verilerin paylaşılmadığını vurguladı.
“ON BİNLERCE İHLAL VAR AMA VATANDAŞ HALA MAĞDUR”
Ömer Fethi Gürer, açıklanan verilerin sorunun boyutunu gözler önüne serdiğini belirterek, “On binlerce işletme denetleniyor, 18 binden fazla işletmede aykırılık tespit ediliyor, yüz milyonlarca lira ceza kesiliyor ama vatandaş hâlâ raf ile kasa fiyatı arasında fark yaşıyor. Bu durum denetimlerin yeterince caydırıcı olmadığını açıkça gösteriyor” dedi.
“ETİKET-KASA FARKI NORMALLEŞTİRİLEMEZ”
Bakanlığın “ticari hayatın olağan akışı” değerlendirmesine tepki gösteren CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Tüketicinin korunması esastır. Etiket ile kasa arasında fark oluşması olağan değil, kabul edilemez bir durumdur. Amaç piyasada adil fiyat oluşumunu sağlamak olmalıdır. Bugünkü tablo, vatandaşın korunması konusunda hâlâ ciddi eksikler olduğunu ortaya koyuyor. Kamuoyuna açıklanan para cezaları tahsil edilip edilmediği de bakanlık bilgi sahibi olmaması cezaların ne kadar caydırıcı sorusuna neden olmaktadır ” ifadelerini kullandı.
TAVSİYE YA DA SON TÜKETİM TARİHİ
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığının son günlerde tartışılan tavsiye ya da tüketim ile ilgili tarih konusunda açıklamasına da TBMM de yaptığı konuşmada tepki gösterdi. Gürer, “Bu ülkede taklit ve tağşiş dediğimiz hileli ürünlerin cirit attığı bir ortamda son tüketim tarihi olarak etiketin üstündeki olanı tavsiye edilen tüketim tarihi manasında farklılaştırmak tüketiciye yapılacak en büyük kötülüktür. Son tüketim tarihinden sonra hiçbir ürün kullanılamaz. İnsan sağlığı açısından olumsuz etkisi vardır,” diye konuştu.
